Żurawie o udźwigu nieprzekraczającym 250 kg nie podlegają pod Urząd Dozoru Technicznego (UDT) zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu. Oznacza to brak obowiązku rejestracji, regularnych badań i wymogu uprawnień UDT dla operatora. W praktyce wszystkie żurawie budowlane i dekarskie stosowane komercyjnie przekraczają 250 kg udźwigu i podlegają pełnemu nadzorowi UDT.
Przepisy prawne regulujące dozór techniczny żurawi
Podstawą prawną jest Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym oraz Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi. Zgodnie z tymi przepisami dozorowi podlegają żurawie o udźwigu powyżej 250 kg oraz urządzenia dźwignicowe do podnoszenia osób.
Z obowiązku rejestracji UDT wyłączone są m.in. urządzenia używane wyłącznie do celów wojskowych i policyjnych, urządzenia przeznaczone do użytku prywatnego (nie komercyjnego) oraz niektóre urządzenia przenośne o ograniczonych parametrach.

Praktyczne konsekwencje braku obowiązku UDT
Urządzenie dźwignicowe poniżej 250 kg nie musi być rejestrowane w UDT, nie wymaga regularnych badań technicznych ani uprawnień kwalifikacyjnych UDT dla operatora. Nie oznacza to jednak braku odpowiedzialności za bezpieczne użytkowanie – pracodawca nadal odpowiada za przestrzeganie przepisów BHP i instrukcji producenta.
W praktyce żurawie poniżej 250 kg to bardzo małe urządzenia – przenośne żurawie montażowe do lekkich instalacji, małe żurawie warsztatowe. Żadne z popularnych żurawi budowlanych nie mieści się w tym wyjątku.
Jakie żurawie budowlane wymagają badań UDT?
Wszystkie żurawie wieżowe, mobilne, samowznoszące i dekarskie używane komercyjnie wymagają rejestracji i regularnych badań UDT. Żurawie samowznoszące (300–1200 kg udźwigu), żurawie dekarskie (300–600 kg) i żurawie mobilne kołowe – wszystkie podlegają UDT bez wyjątku.
Operator żurawia podlegającego UDT musi posiadać uprawnienia kwalifikacyjne UDT kategorii IŻ lub III HDS. Uprawnienia wymagają odnowienia co 5 lat egzaminem sprawdzającym przed komisją UDT.

Częstotliwość badań UDT dla żurawi
Dla urządzeń w normalnej eksploatacji badania odbywają się co 2 lata. Pierwsze badanie rejestracyjne przeprowadza się przed pierwszym uruchomieniem. Każda poważna naprawa lub modyfikacja wymaga dodatkowego badania UDT przed ponownym dopuszczeniem do eksploatacji. Koszt badania to zazwyczaj 300–800 zł.
GEP Poland – sprzęt z aktualnymi badaniami UDT
W GEP Poland wszystkie wynajmowane żurawie posiadają aktualne badania UDT i są regularnie serwisowane. Skontaktuj się z nami – doradzimy jaki sprzęt jest odpowiedni dla Twojego projektu.
Użytkowanie urządzenia technicznego podlegającego UDT bez aktualnych badań to wykroczenie zagrożone karą grzywny do 30 000 zł. W przypadku wypadku przy pracy odpowiedzialność pracodawcy jest poważna – zarówno karna jak i cywilna. Ubezpieczyciel może odmówić wypłaty odszkodowania.
Wynajmując żuraw od profesjonalnej wypożyczalni możesz zażądać okazania aktualnego zaświadczenia UDT. Na placu budowy kontrola BHP może sprawdzić ważność badań – odpowiedzialność ponosi faktyczny użytkownik urządzenia.
Tak, żuraw HDS podlega dozorowi technicznemu jeśli jego udźwig przekracza 250 kg. Operator musi posiadać uprawnienia kategorii III HDS. Badania odbywają się co 2 lata.
