Do obsługi żurawia samojezdnego kołowego i gąsienicowego wymagane są uprawnienia kwalifikacyjne UDT kategorii IŻ – żurawie. Operator żurawia HDS (hydrauliczny dźwig samoładowczy na pojeździe) musi posiadać uprawnienia kategorii III HDS. Uprawnienia uzyskuje się po ukończeniu kursu i zdaniu egzaminu przed komisją UDT – trwa to 5–10 dni roboczych i kosztuje 1500–3000 zł. Żurawie samowznoszące stosowane przy remontach i pracach dekarskich wymagają tych samych uprawnień IŻ jeśli ich udźwig przekracza 250 kg.
Kategorie uprawnień UDT dla operatorów żurawi
Urząd Dozoru Technicznego wydaje uprawnienia w kilku kategoriach. Kategoria IŻ obejmuje żurawie samojezdne kołowe i gąsienicowe, samowznoszące, wieżowe i stacjonarne – to najszersza i najczęściej wymagana kategoria. Kategoria III HDS dotyczy żurawi hydraulicznych montowanych na pojazdach ciężarowych. Dla każdej kategorii prowadzone są oddzielne kursy i egzaminy przed komisją UDT.
Egzamin składa się z części teoretycznej (przepisy BHP, budowa i działanie żurawi, przepisy dozoru technicznego) oraz praktycznej (obsługa żurawia pod nadzorem egzaminatora). Egzaminu nie można zdać przed prywatną komisją – wyłącznie przed komisją UDT.

Jak przebiega kurs na uprawnienia operatora żurawia?
Kurs na uprawnienia UDT kategorii IŻ trwa 5–10 dni roboczych. Program obejmuje teorię (przepisy prawa, bezpieczeństwo pracy, budowa żurawi, sygnały i komunikacja z hakowym) oraz praktykę na rzeczywistym sprzęcie pod nadzorem instruktora. Po zakończeniu kursu uczestnik zgłasza się na egzamin do UDT. Wymagany wynik to minimum 70% punktów z każdej części. Przy pozytywnym wyniku UDT wydaje zaświadczenie kwalifikacyjne w ciągu kilku tygodni. Przy negatywnym – poprawka możliwa po 14 dniach.
Ile kosztuje kurs na operatora żurawia?
Koszt kursu na uprawnienia UDT kategorii IŻ wynosi 1500–3000 zł w zależności od ośrodka i zakresu zajęć praktycznych. Do ceny kursu doliczyć trzeba opłatę egzaminacyjną UDT – ok. 200–400 zł. Łączny koszt uzyskania uprawnień to 1800–3500 zł.
Uprawnienia są ważne przez 5 lat. Po tym czasie konieczny jest egzamin sprawdzający przed komisją UDT (200–400 zł, bez ponownego kursu). Brak odnowienia w terminie oznacza konieczność pełnego kursu od nowa.

Wymagania formalne dla kandydatów
Kandydat musi spełnić kilka warunków: ukończone 18 lat, wykształcenie minimum zawodowe, orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do pracy na wysokości (medycyna pracy) oraz orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań do pracy operatora urządzeń technicznych. Badania lekarskie i psychologiczne kosztują łącznie 150–300 zł.
Prawo jazdy konkretnej kategorii nie jest wymagane do posiadania uprawnień UDT – uprawnienia dotyczą obsługi dźwigu, nie jazdy po drogach. Operator który chce przyjeżdżać żurawiem kołowym na budowę musi jednak posiadać odpowiednie prawo jazdy kategorii C lub C+E.
Wynajem żurawia z operatorem w GEP Poland
Przy wynajmie żurawia samowznoszącego z GEP Poland oferujemy instruktaż obsługi dla pracowników firmy remontowej, a na życzenie również wynajem z operatorem posiadającym uprawnienia UDT. Zapytaj nas o szczegóły – dobierzemy rozwiązanie optymalne dla Twojego projektu.
Polskie uprawnienia UDT nie są automatycznie honorowane w innych krajach UE. Każdy kraj ma własny system uprawnień. Przy pracy za granicą konieczne jest uzyskanie lokalnych uprawnień lub ich nostryfikacja – niektóre kraje uznają polskie dokumenty po tłumaczeniu i weryfikacji.
Tak – funkcja hakowego (sygnalisty) nie wymaga uprawnień UDT. Hakowy jest odpowiedzialny za zawieszanie ładunków i dawanie sygnałów operatorowi, ale nie obsługuje żurawia. Musi przejść szkolenie BHP z zakresu prac transportowych i znać sygnały komunikacji z operatorem.
Egzamin przeprowadzany jest w oddziałach UDT w całej Polsce lub w ośrodkach szkoleniowych posiadających upoważnienie UDT. Terminy dostępne są na stronie internetowej UDT. Ośrodek szkoleniowy zazwyczaj pomaga w zgłoszeniu kandydata na egzamin.
