Żuraw samowznoszący działa przez hydrauliczny mechanizm samomontażu: w pozycji transportowej cała maszyna leży złożona na przyczepie, a po przywiezieniu na budowę operator w 10–15 minut rozkłada podpory, poziomuje maszynę i uruchamia automatyczną sekwencję wznoszenia wieży i wysięgnika. Gotowy do pracy żuraw obraca wysięgnik o 360°, podnosi ładunki hakiem na linie i opuszcza je precyzyjnie w zadanym miejscu. Sterowanie odbywa się z kabiny operatora lub przez pilot radiowy. Po zakończeniu pracy sekwencja składania zajmuje kolejne 10–15 minut.
Krok 1 – transport na budowę
Żuraw samowznoszący w pozycji transportowej to zwarty pakiet na przyczepie o długości 8–12 metrów, szerokości do 2,5 metra i wysokości do 4 metrów – mieści się w standardowych limitach gabarytowych dla pojazdów ciężarowych. Masa całkowita zestawu (żuraw + przyczepa) wynosi 5–8 ton, co pozwala na transport samochodem dostawczym z prawem jazdy B+E bez zezwolenia na transport ponadgabarytowy. Dostarczenie żurawia na budowę w centrum miasta nie wymaga żadnych specjalnych formalności drogowych.
Przyczepa z żurawiem jest parkowana bezpośrednio przy miejscu gdzie żuraw ma stać podczas pracy. Wybór lokalizacji jest ważny – należy uwzględnić zasięg wysięgnika, nośność podłoża i dostęp dla materiałów składowanych pod hakiem.

Krok 2 – rozstawienie podpór i poziomowanie
Po odczepieniu przyczepy operator ręcznie lub hydraulicznie rozsuwa cztery podpory hydrauliczne na rogach podstawy żurawia. Rozstaw podpór to zazwyczaj 4×4 do 6×6 metrów w zależności od modelu. Pod stopki podpór podkłada się drewniane lub stalowe podkładki jeśli podłoże jest miękkie lub nierówne. Każda podpora jest regulowana indywidualnie do odpowiedniej wysokości.
Po rozstawieniu podpór operator włącza elektroniczny układ poziomowania. Czujniki inklinometrii mierzą odchylenie maszyny od poziomu w dwóch osiach, a komputer sterujący podaje instrukcje który cylinder hydrauliczny należy wyregulować. Większość nowoczesnych żurawi samowznoszących ma automatyczne poziomowanie – wystarczy nacisnąć przycisk i czekać aż system sam wyrówna maszynę. Tolerancja poziomowania to zazwyczaj ±0,1°.
Krok 3 – automatyczna sekwencja wznoszenia
Po wypoziomowaniu operator uruchamia sekwencję wznoszenia z pulpitu sterowania lub pilota. Układ hydrauliczny kolejno: podnosi podstawę wieży z pozycji leżącej do pionowej, teleskopowo wysuwa sekcje masztu do pełnej wysokości roboczej, obraca wysięgnik z pozycji złożonej do pozycji roboczej prostopadle do wieży. Cała sekwencja trwa 10–20 minut i jest monitorowana przez komputer – przy wykryciu nieprawidłowości (np. zbyt silny wiatr, nierównomierne obciążenie) system automatycznie zatrzymuje wznoszenie i sygnalizuje alarm.
Po zakończeniu wznoszenia operator sprawdza poprawność ułożenia wszystkich elementów, testuje blokady bezpieczeństwa i ogranicznik momentu obciążenia OMO, a następnie zgłasza żuraw jako gotowy do pracy. Cały proces od przyjazdu na budowę do pierwszego podniesienia ładunku trwa 20–30 minut.

Krok 4 – praca operacyjna żurawia
W pozycji roboczej operator steruje żurawiem z kabiny lub przez pilot radiowy. Sterowanie obejmuje: obrót wieży (360°), ruch wózka po wysięgniku (zmiana zasięgu), podnoszenie i opuszczanie haka. Nowoczesne żurawie samowznoszące mają płynną regulację prędkości wszystkich ruchów, co pozwala na precyzyjne ustawianie ładunków nawet w trudnych warunkach. Pilot radiowy umożliwia operatorowi stanie bezpośrednio przy miejscu składowania ładunku i obserwowanie go z bliska podczas opuszczania – zwiększa to precyzję i bezpieczeństwo pracy.
Krok 5 – składanie i demontaż
Po zakończeniu pracy operator uruchamia sekwencję składania – odwrotność sekwencji wznoszenia. Wysięgnik obraca się do pozycji złożonej, maszt teleskopowo chowa się do podstawy, wieża opada do pozycji poziomej. Po złożeniu operator składa podpory, odpina system poziomowania i żuraw jest gotowy do załadunku na przyczepę. Łączny czas demontażu to 10–15 minut. W ofercie GEP Poland wszystkie żurawie samowznoszące wyposażone są w ten automatyczny system – zapytaj nas o dostępność i ceny wynajmu.
Operator musi być obecny i nadzorować maszynę podczas każdej operacji podnoszenia. W przerwach między podnoszeniami żuraw może stać w pozycji roboczej bez nadzoru pod warunkiem że hak jest pusty i warunki atmosferyczne są bezpieczne. Przy silnym wietrze lub burzy żuraw powinien być złożony do pozycji transportowej lub ustawiony wysięgnikiem zgodnie z kierunkiem wiatru.
Podstawowa obsługa żurawia samowznoszącego jest prosta i intuicyjna – większość operatorów z uprawnieniami UDT IŻ osiąga pewność obsługi konkretnego modelu po 2–4 godzinach praktyki. GEP Poland oferuje bezpłatny instruktaż przy wynajmie. Precyzja i sprawność operacyjna rośnie z doświadczeniem – doświadczony operator jest znacznie wydajniejszy od nowicjusza.
Żuraw samowznoszący musi być wypoziomowany przed pracą – tolerancja to zazwyczaj ±0,1° od poziomu. Na pochyłym terenie podpory hydrauliczne mają możliwość indywidualnej regulacji długości, co pozwala wypoziomować maszynę na zboczach do ok. 5–8°. Przy większych pochyłościach konieczne jest wcześniejsze przygotowanie poziomego podłoża pod podpory.
