Przejdź do treści 
Udźwig dźwigu zależy od jego typu i modelu – żuraw samowznoszący podnosi 0,3–1,2 tony, mały żuraw kołowy 25 ton, duży żuraw all-terrain do 1200 ton, a największy żuraw gąsienicowy na świecie (Liebherr LR 13000) aż 13 000 ton. Udźwig nie jest stały – maleje wraz ze wzrostem zasięgu ramienia. Przy maksymalnym zasięgu żuraw może podnosić zazwyczaj tylko 20–30% swojego nominalnego udźwigu. Zawsze należy sprawdzać tabelę udźwigów dla konkretnego zasięgu i konfiguracji pracy.
Udźwig żurawi samowznoszących i dekarskich
Żurawie samowznoszące mają udźwig 300–1200 kg w zależności od modelu. Mały żuraw dekarski Midi Crane LT 14 podnosi do 800 kg przy zasięgu 14 metrów, a przy maksymalnym zasięgu 14 m udźwig spada do ok. 400 kg. Duży żuraw samowznoszący Terex CTL 110 podnosi 1000 kg przy zasięgu do 15 metrów, przy zasięgu 20 metrów – ok. 500 kg. Mini żurawie dekarskie spider crane to 300–600 kg przy zasięgu 10–15 metrów.
Dla typowych materiałów remontowych te wartości są w pełni wystarczające: okno PCV z trójszybą waży 60–90 kg, paleta płyt styropianowych 200–350 kg, paleta dachówki ceramicznej 400–600 kg, jednostka klimatyzacji przemysłowej 150–400 kg. Żuraw samowznoszący obsłuży wszystkie te materiały z bezpiecznym marginesem.
Udźwig żurawi mobilnych kołowych
Żurawie mobilne kołowe oferują znacznie wyższe udźwigi. Mały żuraw 25-tonowy (np. Tadano GR-250) podnosi 25 ton przy minimalnym zasięgu (ok. 3 m), ale przy zasięgu 20 metrów udźwig spada do ok. 4–5 ton. Żuraw 100-tonowy przy zasięgu 3 m podnosi 100 ton, przy zasięgu 40 m – ok. 8–12 ton. Żuraw 500-tonowy Liebherr LTM 1500-8.1 przy zasięgu 100 m podnosi ok. 15 ton. Zależność między zasięgiem a udźwigiem to fundamentalna cecha wszystkich żurawi wynikająca z fizyki momentów sił.
Jak czytać tabele udźwigów żurawia?
Tabela udźwigów (load chart) to dokument dołączony do każdego żurawia określający dopuszczalny udźwig dla każdej kombinacji zasięgu, kąta wysięgnika i konfiguracji pracy (z podparami/bez, z dodatkowym wysięgnikiem kratownicowym/bez). Tabela jest dokumentem prawnym – przekroczenie wartości w tabeli to naruszenie zasad bezpieczeństwa zagrożone sankcjami prawnymi i unieważnieniem ubezpieczenia.
Przy planowaniu podnoszenia zawsze sprawdź: masę ładunku (plus masa zawiesi, trawersy i haka), poziomy zasięg od osi obrotu żurawia do punktu zawieszenia ładunku oraz konfigurację pracy (z podparami czy bez, długość wysięgnika). Następnie odszukaj w tabeli odpowiadające wartości i upewnij się że ładunek jest lżejszy niż dopuszczalny udźwig z marginesem bezpieczeństwa.
Udźwig a masa zawiesi i osprzętu
Dopuszczalny udźwig żurawia to masa wszystkiego co wisi na haku – ładunek plus zawiesia (liny, łańcuchy, pasy), trawers, hak i wszelki osprzęt. Masa typowego zestawu zawiesi to 10–50 kg, trawers stalowy do okien to 15–30 kg. Przy podejmowaniu ładunków bliskich granicy udźwigu masa zawiesi musi być odjęta od dopuszczalnego udźwigu z tabeli. Zapomnienie o tej zasadzie to jeden z częstszych błędów prowadzących do przeciążenia żurawia.
Dobierz żuraw o właściwym udźwigu z GEP Poland
W GEP Poland pomożemy dobrać żuraw o udźwigu odpowiednim dla Twoich materiałów i zasięgu pracy. Wystarczy podać masę najcięższego elementu i odległość od planowanego miejsca ustawienia żurawia – dobierzemy właściwy model. Skontaktuj się z nami przed wynajmem – unikniemy sytuacji gdy żuraw okazuje się za słaby dopiero na budowie.
Wyłączenie lub obejście ogranicznika momentu obciążenia (OMO) jest działaniem nielegalnym i naraża operatora oraz pracodawcę na poważną odpowiedzialność karną i cywilną. W przypadku wypadku spowodowanego przeciążeniem żurawia z wyłączonym OMO ubezpieczenie nie wypłaca odszkodowania, a sprawca odpowiada personalnie za wszystkie szkody. Żaden profesjonalny operator nie powinien wyłączać systemów bezpieczeństwa żurawia.
Masę materiałów można sprawdzić z danych producenta (etykiety, karty techniczne), zważyć na wadze budowlanej lub platformowej, lub oszacować na podstawie wymiarów i gęstości materiału. Przy paletach z materiałami budowlanymi masa jest zazwyczaj podana na etykiecie palety lub liście dostawy. Przy elementach prefabrykowanych masa jest w dokumentacji projektowej.
Tak – udźwig żurawia rośnie wraz ze zmniejszeniem zasięgu. Żuraw nominalnie 25-tonowy może podnosić 25 ton ale tylko przy zasięgu 3–4 metry. Przy zasięgu 20 metrów ten sam żuraw podniesie tylko 4–5 ton. Jeśli ciężki element musi być podniesiony z bliskiej odległości od żurawia, możliwe jest zastosowanie mniejszej maszyny niż przy pracy na dużym zasięgu.
